خوبى در جايى تا به حال بنا نشده باشد . « 2 » بناى ميدان مربع طولانى ، طولش از در مسجد شاه الى در قيصريه هزار قدم ، عرضش سيصد قدم [ و ] اطراف اين ميدان به جهت منزل نوكر ، دو مرتبه حجرات است . همهء بنا از آجر تراشيده و گچ ، از ارهء « 3 » تمام ميدان از سنگ تراشيده ، دور ميدان نهر عريض عميقى است از سنگ تراشيده كه سابق آب جارى [ 240 ب ] داشته است . عالىقاپو در سمت مغرب اين ميدان روى به مشرق عمارت علىقاپى « 4 » است كه از اين در داخل عمارات شاهى مىشود . عمارتى است مربع و مجرد ، دوازده مرتبه ، حجرات و بيوتات متعدد زياد دارد . مرتبهء ششم تالار بزرگى است كه سه سمت آن به ميدان نگاه مىكند . سمت ديگر بيوتاتى است كه به‌طرف عمارت شاهى گشوده مىشده است . در اين تالار حوض بزرگى است كه سابق منبعى داشته است كه آب مىآمده است . بسيار عمارت عالى محكمى است . چهل و پنج ذرع ارتفاع دارد . پله‌هاى آن را به‌طورى ساخته‌اند كه خيلى به سهولت مىتوان بالا رفت . در وقت مأموريت راقم حروف به اصفهان اين عمارت و ميدان بسيار مندرس شده بود ؛ تعمير زيادى شد كه برپا ماند . در يكى از حجرات [ 241 آ ] اين عمارت صندوقى است . در آن صندوق خرقه‌اى است و قرآنى به خط كوفى بر پوست آهو نوشته ؛ مىگويند خرقه از حضرت امير عليه السّلام است و كلام اللّه خط امام حسن مجتبى « 5 » ( ع ) است . صدق و كذب آن معلوم نيست . در بزرگى كه از ميدان از زير اين عمارت داخل عمارات مىشود ، مىگويند در صحن مطهّر

--> ( 2 ) . مقصود ميدان شاه اصفهان مىباشد . بارتولد شرح دقيقى دربارهء اين ميدان و عمارات اطراف آن و بازار قيصريه نوشته است . ( جغرافياى تاريخى ايران ، ص ص 190 - 189 ) . ( 3 ) . اصل همه‌جا : هزاره . ( 4 ) . استاد محمد قزوينى منشأ كلمهء الىقاپو يا الاقاپو را واژهء الى قبع مىداند كه « به معنى در بزرگى است كه بدون قفل بسته است و بدون كليد باز مىشود » . ( محمد قزوينى ، يادداشتهاى قزوينى ، به كوشش ايرج افشار ، انتشارات دانشگاه تهران ، ج 1 ، ص 109 ) . ( 5 ) . اصل : مجتبا .